Denemarken zet stap richting erkennen gastronomie als kunstvorm

De aankondiging vond plaats in aanwezigheid van 60 van ’s werelds toonaangevende chefs en meer dan 1.200 internationale en Deense gasten. Daarmee onderstreept Denemarken zijn groeiende rol als internationaal centrum voor innovatie op het snijvlak van eten, cultuur en creativiteit. Het ministerie zal de komende periode onderzoeken of gastronomische expressie in aanmerking kan komen voor officiële erkenning binnen het Deense kunst- en cultuurbeleid. Hermee zet Denemarken een belangrijke stap richting de erkenning van gastronomie als kunstvorm.

Mocht de erkenning plaatsvinden, dan zou dit een historische ontwikkeling betekenen binnen het Deense cultuurbeleid. Tegelijkertijd zou het Denemarken verder positioneren als toonaangevende bestemming voor culinair en cultureel toerisme.

"Wanneer we gastronomie op het allerhoogste niveau ervaren, is het veel meer dan eten. Het is kunst. Denemarken is een overvloed aan gastronomie van wereldklasse. Daarom is het logisch om te onderzoeken of we gastronomie kunnen erkennen voor wat het is: een kunstvorm," aldus minister van Cultuur Jakob Engel-Schmidt.

Gastronomie als culturele trekpleister
Denemarken geniet internationaal aanzien vanwege zijn culinaire innovatie, van de New Nordic Cuisine tot een nieuwe generatie experimentele fine dining- en duurzame voedselconcepten. Gastronomie vormt een essentieel onderdeel van de Deense culturele identiteit en speelt een belangrijke rol in de motivatie van gasten die hier komen vanwege het eten, de restaurants en culinaire verhalen.

Onder de vele culinaire hoogtepunten, is restaurant noma, vijf keer uitgeroepen tot Beste Restaurant ter Wereld, één van de bekendste trekpleisters. Denemarken telt daarnaast het hoogste aantal Michelin-sterrenrestaurants in Scandinavië en is het de bakermat van het New Nordic Food Manifesto, dat de Noord-Europese gastronomie vormgaf en wereldwijd culinair denken beïnvloedde. Deze sterke positie maakt Denemarken bij uitstek geschikt als gastland voor de Nordic Michelin Ceremony, die dit jaar voor de tweede keer op rij plaatsvindt, op 1 juni in de Tivoli-tuinen in Kopenhagen.

Een van de belangrijkste stemmen in het debat is chef Rasmus Munk, oprichter van restaurant Alchemist in Kopenhagen. In zijn werk wordt gastronomie ingezet als artistiek medium waarin maatschappelijke thema’s, esthetiek en zintuiglijke beleving samenkomen. Munk is tevens initiatiefnemer van Convergence, het symposium dat chefs, denkers en culturele leiders samenbrengt rond de maatschappelijke rol van gastronomie.

"De afgelopen vijf jaar heb ik doelgericht gewerkt aan het ontwikkelen van een nieuwe culinaire taal, met de ambitie dat gastronomie ooit erkend zou worden als een zelfstandige kunstvorm. Het nieuws van vandaag is een belangrijke mijlpaal. Wat nu niche en avant-gardistisch lijkt, zal zich op termijn verspreiden en bredere invloed krijgen. Denemarken heeft al laten zien wat gastronomie kan zijn. Nu gaat het om het creëren van ruimte voor experiment en talentontwikkeling, op dezelfde manier waarop andere kunstvormen worden ondersteund," zegt Rasmus Munk.

Van experiment naar brede culturele waarde
Het erkennen van gastronomie als kunstvorm draait volgens betrokkenen niet om exclusiviteit, maar om culturele ontwikkeling. Veel culturele vernieuwing ontstaat tenslotte binnen gespecialiseerde en experimentele contexten, voordat zij een breder publiek bereikt.

"Eten kan kunst worden door intentie, transformatie, communicatie en context. Een van de grootste uitdagingen voor chefs die de grenzen van gastronomie verleggen, is dat gastronomie op alle niveaus wordt gezien als ambacht en daardoor vooral binnen commerciële kaders valt. Dat bemoeilijkt artistiek onderzoek en verdieping. Erkenning als kunstvorm zou creatieve chefs in staat stellen op een ander niveau te werken, terwijl de resultaten uiteindelijk juist toegankelijker kunnen worden voor een breed publiek," aldus Munk.

Denemarken heeft eerder al het kunstbegrip verbreed, onder meer door digitale games te erkennen als cultureel en artistiek medium en door een nationale oeuvreprijs toe te kennen aan heavy metal-artiest King Diamond. Tegen die achtergrond vormt het onderzoek naar de erkenning van gastronomie als kunstvorm een logische volgende stap in de ontwikkeling van Denemarken als cultuurnatie én als internationale bestemming voor betekenisvolle, hoogwaardige culinaire ervaringen.

Meer informatie:

CONVERGENCE press kit
(inclusief live updates en foto's van het event in Kopenhagen)

Alchemist press kit
(inclusief foto's van Rasmus Munk, het restaurant en de gerechten)

Foto van de Minister van Cultuur Jakob Engel-Schmidt
Press aanvragen Ministry of Culture: +45 22 76 51 16

Alle persgerelateerde vragen met betrekking tot Convergence en Alchemist kunnen direct gesteld worden aan press@alchemist.dk of Head of Communication Lena Ilkjær via +45 31 31 86 51